Geluidsisolatieprincipes

Links een voorbeeld van een goed systeem op basis van onze akoestische plafondhangers, rechts een voorbeeld van een beter systeem op basis van krak dezelfde plafondhangers.

De gebruikte materialen voor het ontkoppelde plafond zijn dus identiek dezelfde. Voor de plafondhangers kun je bij geluidsisolatiedokter terecht. De metalen profielen, de gipskartonplaten en minerale wol vindt je bij elke hout- en bouwmaterialenhandel.

Globaal bekeken scoort het rechtse systeem 3 dB beter dan het linkse op vlak van contactgeluid.

Het rechtse systeem heeft 2 massa's op de uiteinden en 1 diepe spouw. Het linkse systeem heeft 3 massa's en 2 spouwen.

Door het plaatmateriaal onder de balken te verwijderen bekom je met hetzelfde ontkoppelde plafond een beter resultaat. Het zijn dus niet akoestische plafondhangers die voor die extra winst zorgen maar het optimaliseren van het systeem zodat het "tripple leaf"-effect vermeden wordt.

De aannemer heeft geluidsisolatie voorzien maar het resultaat valt tegen

Ik hoor maal al te vaak dat mensen ontevreden zijn ondanks het feit dat de aannemer "geluidsisolatie voorzien heeft". Als ik dan wat doorvraag blijkt dat er ergens wat glaswol geplaatst is.

Is glaswol nu ook al geluidsisolatie? Ik dacht altijd dat glaswol een thermisch isolerend materiaal met geluidsabsorberende eigenschappen was dat indien toegepast in een goed ontworpen systeem een goede bijdrage kan leveren aan een betere directe geluidsisolatie door de de staande golven in de spouw te onderdrukken. Die staande golven hebben een negatieve impact op de hoogfrequente driekamertransmissie.

Zonder goed ontworpen systeem is de bijdrage van de geluidsabsorberende spouwvulling beperkt. In een goed ontworpen systeem kan de glaswol tot meer dan 10 dB extra geluidsisolatiewinst zorgen.

Ze hebben ons speciale Gyprocplaten en spouwvulling aangeraden voor een betere geluidsisolatie van onze muren maar het resultaat is teleurstellend.

Een andere klassieker zijn de speciale geluidsisolerende Gyprocplaten met daarachter OSB. Deze platen worden dan vastgeschroefd op houten latten omdat veel Doe-Het-Zelvers schrik hebben om met metalen profielen te werken. Tussen de houtenlatten komt dan geluidsisolerend vlokkenschuim of polyesterwol.

Hoogverdichte gipskartonplaten zoals de Gyproc Soundbloc zijn zwaarder dan de standaard gipskartonplaten hebben zekr een meerwaarde in een goed ontworpen massa/veer/massa-systeem. Die platen zijn de meerprijs zeker waard.

22 mm OSB weegt +/- 14,3 kg/m². 12.5 mm Gyproc Soundbloc of Fermacell gipsvezelplaat weegt  +/-13.8 kg/m² (27,5 kg/m² in een dubbele beplating).  De grensfrequentie van OSB en andere houtderivaatplaten veel lager ligt dan die van gipskarton- of gipsvezelplaten waardoor ze goed geluid afstralen in een deel van het spectrum waar we dat liever niet hebben. Hebben de OSB nodig als lastdragend materiaal bij een zwevende dekvloer dan kan dat niet anders maar indien mogelijk vermijden we houtderivaatplaten als we met geluidsisolatie bezig zijn.

Polyesterwol maar ook vlokkenschuim zijn goede producten om de ruimteakoestiek te verbeteren. Ruimteakoestiek en geluidsisolatie zijn 2 totaal verschillende zaken. Als spouwvulling in een voorzetwand doen ze het in een goed ontworpen systeem net zo goed als de veel goedkopere glaswol. Maar ja, op 4 €/m² kun je geen 10 €/m² verdienen. Je kunt het nooit een verkoper kwalijk nemen dat hij zijn boterham probeert te verdienen.

Maar noch de duurdere platen, noch de dure spouwvulling dragen bij tot een goed ontworpen massa/veer/massa-systeem als het kader waarop/waartussen ze komen harde contacten maakt met de gemene muur waardoor de structurele transmissie dominant gaat zijn.

Hoezo mijnheer den geluidsisolatiedoktoor gij weet niet voor hoeveel dB geluidisolatiewinst uw plafondhangers gaan zorgen? Onze aannemer stelt veel goedkopere hangers voor die zeker zoveel of zoveel dB verbetering gaan geven.

Die hangers zijn maar een deeltje van een systeem.

Als een aannemer of een verkoper van bouwmaterialen zonder software kan voorspellen hoeveel dB winst er behaalt kan worden dan heb je te maken met een absoluut genie. De kans is eerder dat je gesproken hebt met iemand die uit zijn nek kletst.

Zelfs al heb je nog de software, dan heb je nog een serieus aantal inputgegevens nodig om een min of meer betrouwbare berekening te krijgen. Geef je garbage input in de software in dat gaat de software garbage output geven.

Ik bereken steeds het % trillingsisolatie die de hangers gaan geven omdat de enige component is waarmee ik kan rekenen. De fabrikanten/verdelers van wat ik goedkope speelgoedhangertjes noemen stellen geen gegevens ter beschikking die toelaten die berekeningen uit te voeren. 

Maar het percentage trillingen die de hangers isoleren zijn maar een deel van het verhaal zoals onderstaande globale resultaten van een labotest zullen aantonen.

• Spouwblad 1 of massa 1

Dit is de massa waarop de impact plaatsvindt of de geluidsgolf op invalt in de zendruimte waar de geluidsbron zich bevindt

In het geval van een muur + voorzetwand is dat de gemene muur, bij een verdiepingsvloer + ontkoppeld plafond is dat de verdiepingsvloer. In het geval van een zwevende dekvloer is dat het plaatmateriaal van de "droge dekvloer" of de zand/cement-chape van de "natte" dekvloer.

• Spouw

De luchtlaag tussen de 2 spouwbladen.

• Spouwblad 2 of massa 2

Dit is de massa waar het geluid van afstraalt in de ontvangstruimte waar de toehoorder zich bevindt.

Het spectrum van het stoorgeluid

Er zijn nauwelijks geluiden die bestaan uit een zuivere toon, de meeste geluiden bestaan uit meerdere frequenties die terzelfdertijd voorkomen. Dit noemen we het spectrum.

• Zwevende dekvloer

Dit is plaatmateriaal in het geval van een droge dekvloer dat bovenop een trillingsisolerend materiaal komt te liggen. Bij een traditionele dekvloer of natte dekvloer is dit een zand/cement-chape.

Verschillen in geluidsdrukniveaus *

• 1 dB verbetering is onhoorbaar
• 3 dB verbetering is net merkbaar
• iedereen zal 5 dB verschil duidelijk opmerken
• 10 dB verbetering komt overeen met een halvering van het geluid
• 20 dB verbetering komt overeen met een kwart van het geluid

* in ideale luisteromstandigheden met een koptelefoon waarbij de geluiden kort na elkaar worden afgespeeld

We zijn bezig met een logaritmische  en niet met een lineaire schaal !!!!!!!!!!!!

• reductie 10 dB = 1/10 van het geluid dat invalt op het testelement wordt doorgelaten
• reductie 20 dB = 1/100 wordt doorgelaten
• reductie 30 dB = 1/1000 wordt doorgelaten
• reductie 40 dB = 1/10.000 wordt doorgelaten
• reductie 50 dB = 1/100.000 wordt doorgelaten
• reductie 60 dB = 1/1000.000 wordt doorgelaten

De geluidsisolatie verbeteren met 10 dB is niet altijd even eenvoudig.

De luchtgeluidssisolatie verbeteren van 30 naar 40 dB is veel gemakkelijker dan ze van 50 dB naar 60 dB te verbeteren.

MVM-transmissie= laag- en middenfrequent geluid

De luchtlaag tussen de 2 ontkoppelde massa's werkt als een veer de trillingen verzwakt overbrengt.

Er mogen geen harde contacten bestaan tussen de 2 massa's want dan domineert de component structurele transmissie.

De massa van de gemene muur of draagvloer is meestal een gegeven maar voor de massa van de voorzetwand, ontkoppeld plafond en zwevende dekvloer kunnen we opteren voor zo zwaar mogelijk plaatmateriaal in een dubbele laag. Op die manier bekomen we een oppervlaktemassa van +/- 28 kg/m².

De massa/veer/massa-transmissie beperken we door:

• een brede spouw te kiezen
  • de luchtspouw moet minimaal 4 cm bedragen
• zwaar, doch buigslap plaatmateriaal in een dubbele laag te gebruiken

Als er harde contacten bestaan tussen beide spouwbladen dan werkt het massa/veer/massa-systeem niet. M.a.w. geen MVM-systeem zonder akoestische ontkoppeling.

Driekamertransmissie: hoogfrequent geluid

Hier fungeert de luchtlaag tussen de 2 massa's niet ontkoppelde massa's niet als een veer maar beschouwen deze als een aparte ruimte of kamer.

• kamer 1 = de zendruimte waar de bron staat
• kamer 2 = de luchtlaag tussen basiselement en plaatmateriaal van de voorzetwand, ontkoppeld plafond of zwevende dekvloer
• kamer 3 = de ontvangstruimte

Het gaat hier over hoogfrequente geluid dat een kleine golflengte heeft. Geluid met een frequentie van 3000 Hz heeft een golflengte van ongeveer 11 cm.

In de spouw kunnen staande golven ontstaan omdat bepaalde frequenties een golflengte hebben die net voor x-keer de helft in de spouw passen waardoor ze geen energie verliezen door tegen de massa's te botsen. Om deze staande golven die een negatieve impact hebbe op de hoogfrequente geluidsisolatie plaatsen we geluidsabsorberend materiaal zoals glaswol in de spouw. De trillende luchtmoleculen die doorheen de glaswol gaan verliezen een deel van hun energie door wrijving met de vezels van de glaswol.

De principes van het beperken van de structurele transmissie

Hier draait alles om akoestisch ontkoppelen met de juist gedimensioneerde materialen.

Akoestisch ontkoppelen echt mijn dada en het verkopen van ontkoppelingsmaterialen mijn broodwinning.

Of het nu gaat om een zwevende dekvloer of om een ontkoppeld plafond de principes van het isoleren van trillingen draaien om fysica.

Structurele transmissie is de overdracht trillingen doorheen vaste materialen van de ene ruimte naar de andere. In de ontvangstruimte stralen de trillingen af als geluid.

Of die trillingen nu in de structuur terecht gekomen zijn door een mechanisch impact (structure borne sound) of door een invallende geluidsgolf (airborne sound) maakt niet uit.

Belaste koppeling van onbelaste koppeling

Bij een onbelaste koppeling maakt het niet veel uit welk soepel ontkoppelingsmateriaal we gebruiken. De trillingen mogen gewoon niet via harde contacten van het ene bouwelement naar het andere kunnen.

Bij een belaste koppeling moeten we trillingen gaan isoleren en krijgen we een massa/veer-systeem. We rekening houden met:

• de afveerfrequentie van het massa/veer-systeem
• de dempingscoefficiënt van het trillingsisolerend materiaal
• de belastingsrange van ons trillingisolerend materiaal ofwel alles waar een "te" voor staat is niet goed
• te weinig belasting = te weinig invering = hoge afveerfrequentie en minder goede trillingsisolatie
• te veel belasting = te veel invering = de veer gaat zo danig vervormd zijn dat ze "verstijft"

Er gewoon wat rubber of een ander goedkoop ontkoppelingsmateriaal onder gooien kan indien het echt fout gaat met de materiaalselectie zelfs voor een hogere trillingsoverdracht zorgen.

Bij een droge zwevende dekvloer gaat het rubber dat ik verkoop voor onvoldoende invering zorgen waardoor de afveerfrequentie te hoog gaat zijn om laagfrequente voetstappen te isoleren. Maar zelfs correct gedimensioneerde contactgeluidisolatie gaat weinig helpen als er schroeven doorheen gaan die voor doorkoppeling zorgen.

Voorbeelden van belaste koppelingen

• de contactgeluidsisolatie bij een zwevende dekvloer
• de akoestische plafondhangers van een ontkoppeld plafond
• het onderste profiel van een geluidsisolerende voorzetwand

Voorbeelden van niet belast koppelingen

• de perimeter van een zwevende dekvloer 
  • we niet willen dat de OSB of de zand/cement chape contact maakt met de flankerende wanden
  • dit wordt meestal ontkoppeld met een zelfklevende polethyleenfolietje of een ecologisch ontkoppelingsmateriaal
  • altijd opletten dat uiteindelijk de plinten niet zorgen voor een doorkoppeling vloer/flankerende wanden
• de perimeter van het plaatmateriaal van een geluidsisolerend plafond of een geluidsisolerende voorzetwand
  • we willen niet dat er harde contacten zijn tussen plaatmateriaal en de muren, vloer of plafond 
  • dit ontkoppelen we door een kier te laten tussen plaatmateriaal en muur, vloer of plafond en deze op te vullen met  een soepele kitvoeg 
• altijd opletten dat uiteindelijk de plamuur het plaatmateriaal niet doorkoppelt met de flankerende wanden, vloer of plafond
• de 2 buitenste MVH-profielen en het bovenste MSH-profiel van een geluidsisolerende voorzetwand
  • volledige ontkoppeling is bijvoorbeeld met het 10 mm rubber en de acoustic washers die ik verkoop

• • de acoustic washer zorgt er voor dat er geen doorkoppeling is via de schroeven
  • zonder acoustic washer krijgen we wel nog een puntsgewijze doorkoppeling via de schroeven, omdat er minder contactpunten zijn dankzij het zelfklevend rubber gaat er een pak minder structurele overdracht zijn

Het selecteren van de juiste ontkoppelingsmaterialen om de structurele transmissie te beperken is, ook al zeg ik het zelf, specialistenwerk.

Verder op de pagina zal duidelijk waarom een vlokkenschuim of rubberstrook waarvan je geen enkel technisch gegeven meekrijgt niet de briljante contactgeluidsisolatie zal zijn. En waarom die goedkope akoestische plafondhangertjes op basis van rubber made somewhere in het Verre Oosten niet veel meer zijn dan goedkope hangertjes.

Waarom verkopen ze in de handel dat vlokkenschuim als passe-partout oplossingen en willen ze per sé van die akoestische speelgoedhangertjes verkopen?

Ik heb in een vorig professioneel leven nog opleidingen basisakoestiek gegeven aan de medewerkers van handelaren. Af en toe bezocht ik dan incognito één van die verkooppunten waar ik advies vroeg over de producten die mijn toenmalige werkgever distribueerde. De adviezen die ik soms kreeg waren soms van een niveau dat ik enkel kan besluiten dat ik totaal ongeschikt ben om cursussen akoestiek te geven. Niets van hetgeen ik in de opleidingen probeerde meegeven bleef "hangen" bij de verkoop medewerkers van onze klanten.

Zelfde zwevende dekvloer, zelfde afveerfrequentie maar wel verschillend systeem en dus een ander resultaat

15 dB verschil qua contactgeluid met dezelfde zwevende dekvloer. Zonder alle inputgegevens te kennen kun je nooit zeggen met die dekvloer ga je gegarandeerd zoveel dB extra contactgeluidsisolatie krijgen.

Het verschil ligt niet aan de contactgeluidsisolatie dik ik verkoop maar aan het verschil in systeem.

Een van de redenen is dat de trillingen die door de contactgeluidsisolatie nog geen komen gemakkelijk de houten draagvloer gemakkelijk aan het trillen kunnen brengen.

Dezelfde trillingen die nog doorheen de contactgeluidsisolatie heenkomen kunnen veel moeilijker de zware massieve draagvloer aan het trillen brengen.

Nog performantere contactgeluidsisolatie gaat voor minder structurele transmissie zorgen.

De structurele transmissie is niet de enige verklaring van het verschil ook het geluid dat afstraalt van de OSB speelt een rol

Tweede deel van de verklaring is dat het geluid dan door het bekloppen van de dekvloer afstraalt  in de spouw tussen plaatmateriaal en draagvloer bij de linkse opbouw veel gemakkelijker doorkomt dan bij de rechtste. Hier speelt het verschil in oppervlaktemassa tussen de 2 draagvloeren.

Wil je de links opbouw op het niveau van de rechtste krijgen op vlak van contactgeluid dan gaat een ontkoppeld plafond nodig zijn.

We bekijken 2 lateralen-plafondhangers. Belasting is 29 kg/m² en de hangers staan 50x80 cm uit elkaar wat resulteert in een belasting van 11,6 kg/hanger.

De veer kent enkel isolerende eigenschappen. Het Sylomer elastomeer kent zowel dempende als isolerende eigenschappen.

Isolatie en demping zijn 2 totaal verschillende concepten maar helaas worden ze constant door elkaar gebruikt. Zo spreekt met over trillingsdempers terwijl men het eigenlijk over trillingisolatoren heeft.

Het positieve aan demping is dat het de overdracht bij resonantie beperkt. We krijgen minder opslingering van de trillingen.

Het nadeel is dat het de isolatie bij de storende frequenties die hoger zijn dan de afveerfrequentie negatief beïnvloed. 

Hoe meer demping (hoe hoger dempingscoefficient van het trillingsiolerende materiaal) hoe minder opslingering bij resonantie,  maar hoe minder isolatie van trillingen met frequenties die meer dan 1.5 keer hoger zijn de afveerfrequentie.

Als de afveerfrequentie veel lager (minimaal 3 keer bij voorkeur) dan de laagste storende frequentie dan is die opslingering geen probleem en kun je gerust stalen veren gebruiken of een elastomeer met een lage dempingscoëfficiënt.

Vandaar dat het altijd rekening moet houden met de kenmerken van de stoorbron want als de storende frequentie en de afveerfrequentie in elkaar buurt liggen heb je een probleem.

Link afveerfrequentie en laagfrequente trillingsisolatie

Hoe groter de verhouding afveerfrequentie/storende frequentie hoe hoger het %trillingsisolatie.

Voorbeeld op basis van AFB Floorblocks met een belasting van 20 kg/blok.

Het type 30 is bij deze belasting de beste keuze. De andere blokken worden onvoldoende belast.

Steeds rekening houden met de belastingsrange van je ontkoppelingsmateriaal.

Qua % trillingsisolatie krijgen we:

Lukraak een soepel materiaal onder een zwevende dekvloer gooien of een zogenaamd akoestisch plafonhangertje gebruiken kan tot teleurstellende resultaten leiden als er laagfrequente trillingen zoals voetstappen geïsoleerd moeten worden.

Massa/veer of massa/veer/massa ?

Indien de de ene massa niet veel groter is dan de andere bij bijvoorbeeld houten verdiepingsvloeren dan krijgen we geen massa/veer-systeem maar een massa/veer/massa-systeem voor de trillingsisolatie.

De massa/veer/massa-resonantiefrequentie gaat hoger zijn de de afveerfrequentie van het massa/veer-systeem waardoor het laagfrequente gedrag anders gaat zijn.

Bij een zwevende dekvloer op een houten verdiepingsvloer of een ontkoppeld plafond onder een houten verdiepingsvloer selecteren we beter een iets performantere contactgeluidsisolatie of akoestische plafondhanger om een goede isolatie van laagfrequente voetstappen te bekomen.

Niet volledig stijve verdiepingsvloer

Het trillingsisolerende materiaal van een zwevende dekvloer gaat minder inveren als de vloer niet stijf genoeg is. Als de invering van het materiaal bij de opgegeven belasting maar 1 mm of minder is dan kan dit onvoldoende zijn om het meebewegen van de draagvloer bij belopen te compenseren.

Een verdiepingsvloer is in functie van de vrije overspanning altijd een minder stijve vloer dan een vloer op volle grond. Houten verdiepingsvloeren zijn minder stijf dan een massieve verdiepingsvloer.

Als een houten vloeren "trampoline"-effect vertoont dan kan het aanbrengen van een zwevende dekvloer in extreme gevallen voor een verslechtering van de contactgeluidsisolatie zorgen.

Hou rekening met de kenmerken van het stoorgeluid

Als vuistregel kunnen we stellen dat alle ingrepen die werken om luchtgeluid te isoleren ook de afstraling van contactgeluid zullen beperken maar omgekeerd geldt dit niet.

Ook de spectrale kenmerken van het stoorgeluid spelen een rol. Stemgeluiden isoleren vereist een andere aanpak dat het isoleren van laagfrequentie beatmuziek.

Geluidsisolatie vereist altijd een goede lekdichtheid

Elk luchtlek is een geluidslek

Voorbeelden zijn:

• De kier onder de voordeur/deuren slaapkamers
• Opengaande delen van ramen waar de voegdichting onvoldoende wordt aangedrukt
• Schuifraam met borstelsysteem
• Een niet gepleisterde muur
• ….

Luchtlekken hebben een serieuze impact op de geluidsisolatie. Van zodra je meer dan 40 dB aan directe luchtgeluidsisolatie moet behalen is een goede lekdichtheid een absolute vereiste.

de verhouding oppervlakte luchtlekken t.o.v. de totale oppervlakte van het bouwelement bepaalt de maximaal bereikbare luchtgeluidsisolatie

Uitgangspunt: zonder luchtlekken is de R_w van het bouwelement 60 dB (dit is een goede geluidsverzwakkingsindex) dan wordt dit met lekken:

• maximaal 40 dB indien 0,01% van de oppervlakte een luchtlek vormt
• maximaal 30 dB indien 0,1% van de oppervlakte een luchtlek vormt
• maximaal 20 dB indien 1% van de oppervlakte een luchtlek vormt

Niet elk luchtlek is een geluidslek

Maak ik een gat van 50 cm² in een muur en hang ik er vervolgens een luchtdichte folie voor dan hebben we geen luchtlek meer maar wel nog altijd een groot geluidslek omdat de oppervlaktemassa van de folie veel kleiner is dan die van de rest van de muur.

De zwakste schakel bepaalt de samengestelde geluidsisolatie

Als we de samengestelde geluidsisolatie van een muur + voorzetwand van 2.54 x 6m met een gewogen geluidsverzwakkingsindex van 60 dB nemen die we slechts tot tegen een bestaand verlaagd plafond laten lopen waardoor we met een akoestisch lek zitten.

Laten we als oppervlakte van het lek 30 cm x 6 m nemen en dit een gewogen geluidsverzwakkingsindex  van 45 dB toekennen dan krijgen we als samengestelde geluidsverzwakkingsindex van 54 dB.

6 dB verlies door het akoestisch lek. De voorzetwand zorgt voor een winst van 9 dB in plaats van 15 dB.

Het heeft geen zin om dit lek te proberen compenseren door de voorzetwand performanter te maken.

Als de we voorzetwand een nog bredere spouw geven en massafolies gebruiken dan kunnen we perfomantie van de basiswand + voorzetwand opdrijven tot 65 dB.

De samengestelde geluidsisolatie wordt nu 54 dB.

Het geld dat we uitgegeven hebben aan de massafolie is weggesmeten geld omdat we de zwakste schakel niet aangepakt hebben.

Geluidsmaskering

Zelfs de beste geluidsisolatie kan niet alle stoorgeluiden volledig elimineren.

Om stoorgeluid onhoorbaar te maken, wordt vaak het achtergrondgeluidsniveau verhoogd met geluiden die over het algemeen als aangenaam en rustgevend worden ervaren, om zo de storende geluiden te overstemmen.

Een geluid wordt hoorbaar op voorwaarde dat

• Het geluidsniveau ervan moet de gehoordrempel overschrijdt.
• Het geluidsniveau ervan moet gelijk zijn aan of hoger zijn dan het aanwezige achtergrondgeluid.

Door geluidsmaskering kunnen ongewenste geluiden onhoorbaar worden gemaakt. Onze Belgische Akoestische Normen gaan steeds uit van een achtergrondgeluidsniveau van 30 dB_A. In de woningen van mensen die klagen over een gebrekkige geluidsisolatie worden vaak lagere achtergrondgeluidsniveaus gemeten.

Zelfs als het maskerende geluid het storende geluid niet volledig verhult, kan het toch de aandacht afleiden.

Het maskerende geluid moet continu en zo neutraal mogelijk zijn. Daarom worden meestal ruisgeluiden gebruikt in plaats van muziek, aangezien muziek kan variëren in volume en frequentie, waardoor het minder geschikt is voor maskering.

De meeste mensen ervaren minder hinder van een constant geluid dan van fluctuerend geluid (aan/uit - luid/stil). Mensen die naast een snelweg wonen zeggen vaak dat ze het geluid ervan niet meer horen.

Een storend geluid wordt volledig overstemd door achtergrondgeluid wanneer het 10 dB_A zachter is dan het omgevingsgeluidsniveau. Zelfs als je je erop zou concentreren dan nog is het onhoorbaar geworden. Als het achtergrondgeluidsniveau minder dan 10 dB hoger is dan het stoorgeluid dan kun je het stoorgeluid wel nog oppikken als je je concentreert. Mensen met een overdreven focus op het stoorgeluid zijn vaak teleurgesteld in de resultaten van geluidsisolerende ingrepen als ze niet voor maskeergeluid zorgen.

Zelfs een kleiner geluidsverschil kan de aandacht al afleiden van de  storende geluiden.

Sommige contrasterende stoorgeluiden kunnen wel nog steeds hoorbaar zijn bij een geluidsniveauverschil van meer dan 10 dB_A . Voorbeeld van contrasterende geluiden = laagfrequent gezoem als stoorbron en een maskeergeluid zoals blauwe ruis dat nauwelijks laagfrequente componenten bevat.

Meest gebruikte ruissignalen

Door de verschillende manieren waarop mensen geluid ervaren, is het essentieel om te experimenteren met verschillende soorten maskeergeluiden om te ontdekken wat voor jou werkt.

Er bestaan talloze geluidsopwekkende apps en afspeellijsten op bijvoorbeeld Spotify waar je deze ruissiganalen kunt vinden.

Witte ruis betekent dat alle frequenties gelijke energie bevatten.

Echte 'witte ruis' klinkt als een constante ruis zonder variaties in volume en frequentie 

Geluiden zoals "witte ruis voor baby's", die overvloedig aanwezig zijn op platforms zoals Spotify, zijn daarom iets gemoduleerd met  geluiden als brekende golven, windgeruis, regendruppels en andere natuurlijke geluiden.

Roze ruis betekent dat er in elke tertsband evenveel geluidsenergie zit

Laagfrequent geluid wordt versterkt in vergelijking met witte ruis en klinkt hierdoor “natuurlijker”.

Bruine of rode ruis = laagfrequent geluid wordt nog meer geboost dan bij roze ruis

Klinkt eerder als een diep “gerommel”.

Blauwe ruis = de hogere frequenties worden versterkt

Klinkt eerder als een soort “gesis”.

Het meest geschikte ruissignaal varieert afhankelijk van de context en de persoon.

Als het stoorgeluid een specifieke spectrale component heeft, kan bruine ruis of blauwe ruis de beste optie zijn om te maskeren.

Bij storende geluiden met een dominante laagfrequente component, zoals bij langzaam rijdende vrachtwagens, is bruine ruis ideaal om het schommelende verkeersgeluid te maskeren.

Witte ruis en roze ruis zijn geschikt voor breedbandige geluiden. Het gebruik van speakers die lage frequenties goed kunnen weergeven is essentieel, waardoor een systeem met een subwoofer aan te raden is.

De voorzetwand heeft bij deze bouwknoop geen impact op de flankerende wegen:

• Invallend geluid op de gemene muur van de buren dat afstraat via de de vloer in jouw woning
• Invallen geluid op de vloer van de buren dat afstraalt van de vloer in jouw woning.

Het is best mogelijk dat een geluidsisolerende voorzetwand die in het akoestisch labo (enkel directe transmissie) 20 dB geluidsisolatiewinst (ééngetalsaanduiding (∆R_w) oplevert in een bestaande woning slechts 4 à 5 dB geluidisolatiewinst oplevert.

De voorzetwand pakt slechts 5 van de 13 transmissiewegen aan. Als je een hoge mate van geluidsisolatie nastreeft dan moet er met alle transmissiewegen rekening gehouden worden.

Omloopgeluid

Daarnaast kan er ook nog sprake zijn van omloopgeluid. Letterlijk geluid dat om de constructie die we maken heen loopt.

Voorbeelden van omloopgeluid :

• Een ruimte met een verlaagd plafond bestaande uit een enkele gipsplaat zonder geluidsabsorberende spouwvulling wordt in 2 gedeeld. We kunnen performante scheidingswanden uitwerken maar als de voorzetwand slechts tot tegen het bestaande plafond loopt gaan we omloopgeluid krijgen. Het geluid hoeft in de zendruimte slechts doorheen een enkele gipskartonplaat heen om in het plenum terecht te komen. De lege spouw werkt als een soort klankkast en het geluid gaat vervolgens doorheen een enkele gipskartonplaat naar de ontvangstruimte. Hoe performant de scheidingswand ook mag zijn het gaat het omloopgeluid via het verlaagde plafond zijn dat de geluidsisolatie tussen de 2 ruimtes gaat bepalen.

• 2 ruimtes die van elkaar gescheiden worden door een gemene muur hebben elk een deur die in dezelfde gang uitkomt. Als we de luchtgeluidsisolatie tussen deze 2 ruimtes willen optimaliseren kunnen we een voorzetwand plaatsen. Maar het geluid gaat ook nog steeds via de deur (scoort vaak akoestisch zwak door de vele lekken) in de gang terechtkomen. In de gang bouwt zich een geluidsveld op dat vervolgens de deur (opnieuw een zwak element) van de ontvangstruimte gaat "aanvallen". Als we een hoge geluidsisolatie tussen de 2 ruimtes nastreven gaan we ook maatregelen moeten nemen om het omloopgeluid via de gang moet aanpakken.

• Geluid kan ook via ventilatiekanalen of radiatoren/radiatorleidingen van de ene ruimte in de andere terechtkomen

Een akoestisch "harde ontvangstruimte" doet de geluidsisolatie slechter lijken dan ze in werkelijkheid is

Wanneer er in de ontvangstruimte vooral harde oppervlaktes zijn (pleister, vloertegels, glas, lederen zetels,...) gaat het geluid dat op de oppervlaktes invalt gereflecteerd worden.

Hierdoor gaat het luider worden dan wanneer je dezelfde ruimte hebt met veel geluidsabsorberende materailen.

Door de akoestiek van de ontvangstruimte aan te pakken en geluidsabsorberende materialen te voorzien gaat de geluidsisolatie beter lijken dan ze is.

Geluid is niet alleen fysica maar ook emotie 

Geluidsoverlast ervaren is persoonsgebonden. Waar de ene persoon zich blauw ergert aan een geluid heeft een ander er totaal geen last van.

Op dat moment betreden we wat ik vaak ervaar als het "glibberige pad van de psycho-akoestiek", want hoe vertel je een adviesklant dat het niet echt een issue van geluidsisolatie is, maar dat je de indruk hebt dat het eerder een overgevoelig reageren is op bepaalde geluidsprikkels.

Op de pagina "omgaan met geluidshinder lees je hier meer over".

Grootheden luchtgeluid R_W,R_A, R_Atr, ∆R_w, D_nT,w,D_A

• R_W,R_A, R_Atr, R_A,50    zijn labogrootheden en karakteriseren de akoestische prestaties van materialen/opbouwen

• ∆R & ∆R_w karakteriseren de geluidsisolatiewinst dankzij een voorzetwand of zwevende dekvloer

Labogrootheid wil zeggen dat er enkel geluidstransmissie van zendruimte naar ontvangstruimte mogelijk is via het geteste materiaal/opbouw.

_{R slaat op een reductie, dus hoger hoe beter}

_{De grootheden met een A in de index houden rekening met de oorgevoeligheid.}

• R_W  62 dB = luide popmuziek in de zendruimte is onhoorbaar in de ontvangstruimte

• R_W  57dB = popmuziek op normaal volume in de zendruimte is onhoorbaar in de ontvangstruimte

• R_W  52dB = popmuziek op normaal volume in de zendruimte is nog net hoorbaar in de de ontvangstruimte

• R_W  47dB = een conversatie op luide toon in de zendruimte is nog net hoorbaar in de ontvangstruimte

• R_W  42d = een conversatie op normale toon in de zendruimte is nog hoorbaar in de ontvangstruimte

• R_W  37dB = een conversatie op normale toon in de zendruimte kan woordelijk gevolgd worden in de ontvangstruimte

Labogrootheden zijn zo maar te vertalen naar een in-situ situatie.

• D_nT,w, D_A zijn in-situ grootheden en karakteriseren de geluidisolatie tussen de ruimtes

In een woning of appartement is er in tegenstelling tot in het akoestisch labo niet enkel transmissie doorheen de gemene muur of woningscheidende verdiepingsvloer mogelijk.

Andere mogelijke transmissiewegen worden verder op deze pagina besproken.

D slaat op een difference in geluidsdrukniveau tussen de zendruimte en de ontvangstruimte, hoe hoger hoe beter.

Grootheden contactgeluid: L_n, L_n,w, ∆L ,∆L_w, L_I,50

• Labogrootheden L_{n &} L_n,w, karakteriseren de akoestische prestaties van een vloer met de klopmachine als bron

L slaat op level, omdat het over een niveau gaat geldt hoe lager hoe beter.

De klopmachine genereert een breed spectrum aan trillingen terwijl de door voetstappen genereerde trillingen laagfrequent zijn. We gebruiken de grootheid L_I,50 als het om het geluid van voetstappen gaat.

• De labogrootheden  ∆L & ∆L_w karakteriseren het aantal dB contactgeluidisolatiewinst dankzij een zwevend dekvloer 

Omdat het over een geluidsisolatiewinst gaat geldt hoe hoger hoe beter?

• In-situ grootheid L’_nT,w = zowel directe als flankerende transmissie van contactgeluid tussen 2 ruimtes