wat je moet weten over geluidsisolatie

Leer hoe je de geluidsisolatie van je woning kunt verbeteren.



Wil je genieten van rust en stilte in je woning? Dan is de geluidsisolatie verbeteren één van de maatregelen die je kunt nemen. 


Akoestische isolatie is, in tegenstelling tot wat verkopers vaak beweren,  geen product dat je in de lokale de Doe-Het-Zelf zaak zomaar in je karretje kunt laden.  Geluidsisolatie draait om concepten uitwerken in functie van het stoorgegeluid. Zowel ontwerp als uitvoering zijn cruciaal om resultaten te behalen.


De duurste platen en spouwvulling toepassen in een slecht concept gaat de akoestische isolatie nauwelijks verbeteren.


Via de linken bij "muren akoestisch isoleren", "geluidisolatie voor je plafond" en "contactgeluidsisolatie vloer" krijg je een overzicht van de geschikte ontkoppelingsmaterialen, geluidsabsorberende spouwvulling en plaatmaterialen om een goed concept uit te werken.


Er zijn in functie van de kenmerken van de stoorbron verschillende maatregelen die je kunt nemen om geluidsoverdracht te beperken. Idealiter wordt steeds de bron aangepakt, maar als dit niet mogelijk is proberen we het afstralen van het stoorgeluid te beperken.


Op deze pagina delen we de nodige informatie zodat je weet hoe je de geluidsisolatie van je woning effectief kunt verbeteren. 

Kristof Sucaet geluidsisolatiedokter

Mijn ervaring met geluidsisolatie


  • 15 jaar professionele ervaring op vlak van geluids- en trillingsisolatie


  • Zelfstandig akoestisch adviseur sinds 2018


  • Meer dan 100 uitgevoerde geluidsisolatieprojecten


  • Gecertificeerd aannemer binnenmuurisolatie


  • Geslaagd voor de module "bouwakoestiek van de 46° Hogere Cursus Akoestiek*

Het verschil tussen contactgeluid en luchtgeluid


Het verschil tussen luchtgeluid en contactgeluid zit in de manier waarop het geluid onstaat.


Luchtgeluid (airborne sound)


Luchtgeluid is geluid dat veroorzaakt wordt door geluidsbronnen die direct in de lucht trillingen veroorzaken, zoals stemmen, muziek, verkeerslawaai, of geluid van televisies.


Enkele kenmerken van luchtgeluid zijn:


  •  Het geluid verplaatst zich door de lucht voordat het wordt opgevangen door oren of andere geluidsgevoelige apparaten. Wanneer de geluidsgolf in de zendruimte tegen een muur of vloer botst brengen de trillende luchtmoleculen deze aan het trillen. De trillende vloer of muur brengt in de ontvangstruimte de luchtmoleculen aan het trillen waardoor het geluid verder doorheen de lucht reist todat het tegen onze trommelvliezen botsts.


  • Voorbeelden: spraak, radio/TV,, blaffende honden, etc.



    Contactgeluid (stuctureborne sound)


    Contactgeluid, ook bekend als structuurgegeluid of impactgeluid , wordt veroorzaakt door een impact trillingen die een muur of vloer aan het trillen brengen


    Enkele kenmerken van contactgeluid zijn:


    • De trillingen verplaatsen zich via de structuren de gebouwstructuur van de zendruimte naar de ontvangstruimte waar de trillenende murenn, vloer of plafond de omliggende luchtmoleculen aan het trillen brengen. Deze trillende luchtmoleculen botsten vervolgens tegen onze trommelvlieren


    • Voorbeelden: voetstappen, meubels verschuiven, vallende voorwerpen, boren of hameren in een muur, etc.



    Vuistregel


    Elke maatregel die de luchtgeluidisolatie  verbeterd zoals een geluidsisolerende voorzetwand of ontkoppeld plafond heeft een positieve impact op de contactgeluidsisolatie.


    Maatregelen die een positieve impact hebben op de contactgeluidsisolatie zoals een soepele vloerbedekking in de zendruimte hebben geen positieve impact op de luchtgeluidsisolatie.




    Hoe werkt akoestische isolatie?


    Geluid isoleren = het verminderen van de geluidsoverdracht tussen zendruimte en ontvangstruimte


    Geluidsisolatie is geen product maar een geheel van concepten en technieken om de geluidsoverdracht van de zendruimte naar de ontvangstruimte te beperken.


    Algemeen kunnen we stellen dat er 2 zaken belangrijk zijn:


    1. Hoe gemakkelijk wordt een vloer of muur aan het trillen gebracht?
    2. Hoe gemakkelijk legt een trillend gebouwelement trilling op aan de omliggende luchtdeeltjes?



    Hoe zwaarder een element is hoe moeilijker het aan het trillen kan gebracht worden. Een muur uit lichte gipsblokken zal veel minder geluid isoleren dan een muur van dezelfde dikte uit massieve betonblokken.


    Hoe goed een trillend gebouwelement geluid kan afstralen hangt af van de grensfrequentie . Die op haar beurt  afhangt van het type materiaal en de dikte van het materiaal. Boven de grensfrequentie straalt het materiaal goed geluid af, onder de grensfrequentie niet.


    We gebruiken het liefst materialen met een grensfrequentie die buiten het voor de bouwakoestiek belangrijk deel valt:

    • of onder de 100 Hz
      • zware metselbokken zoals beton of kalkzandsteen
    • of boven de 2000 Hz
      • gipskartonplaten, gipsvezelplaten


    Licht buigstijve materialen hebben een grensfrequentie die ongunstig is. Voorbeelden hiervan zijn:


    • Gipsblokken
    • cellenbeton
    • snelbouwstenen
    • houtderivaatplaten zoals OSB


    Een muur uit lichte gipsblokken bestaat zal gemakkelijk geluid afstralen in het deel van het spectrum dat voor de bouwakoestiek belangrijk is (ergens rond de 400 Hz = in het gebied waar wij mensen geluid goed kunnen horen). 



    Geluidsisolatie = hoe zwaarder hoe beter


    Wat telt is oppervlaktemassa. Als we 1 m² van het bouwelement zouden uitsnijden en op een weegschaal plaatsen willen we zoveel mogelijk kg/m² aflezen.


    Dit is vooral belangrijk voor luchtgeluid. Wat contactgeluid betreft speelt de oppervlaktemassa zeker en een rol maar minder.


    DE geluidsisolatie bestaat niet


    Geluidsverzwakkingindices en de eisen in de akoestische normen worden vaak uitgedrukt in ééngetalsaanduidingen.


    Maar geluidsisolatie is frequentie afhankelijk. De geluidsverwakking van een materiaal gaat laltijd ager zijn in de lage frequenties en beter in de midden- en hoge frequenties.


    Er bestaat wel een zekere geluidsverzwakking in functie van de frequentie van het geluid en de invalshoek waarmee de golf invalt op de muur, vloer of plafond.


    In de meeste gevallen hebben we te maken met alzijdige geluidsinval (tussen 2 ruimtes)  en moeten we geen rekening houden met de invalshoek


    Eigenlijk krijgen we per frequentie een andere geluidsisolatie. Omdat een paar duizend waardes nogal onoverzichtelijk is worden de frequenties meestal gegroepeerd in tertsbanden.


    Op die manier verdeelt men het spectrum dat voor de bouwakoestiek belangrijk is in 16 tertsbanden (van de band met middenfrequentie 100 Hz tot de band met middenfrequentie 3150 Hz) met elk een geluidsverzwakkingsindex.


    Wat wij graag willen weten is hoe een gebouwelement geluid isoleert in de tertsbanden die overeenstemmen met de spectrale kenmerken van het stoorgeluid. Mij helpt het bijvoorbeeld weinig dat een ondervloer goed trillingen isoleert in de terstband met middenfrequentie 500 Hz als we laagfrequente trillingen die door voetstappen veroorzaakt worden als stoorbron hebben.


    Met een ééngetalsaanduiding kunnen we wel snel de performantie van materialen of opbouwen met elkaar vergelijken, maar om een geluidsprobleem te kunnen oplossen willen we weten wat het materiaal of opbouw isoleert in dat deel van het spectrum waar ons stoorgeluid dominant is.

    Technieken om de luchtgeluidsisolatie te verbeteren



    Altijd maar zwaarder bouwen stuit al snel op zijn beperkingen, want niemand wil in een bunker wonen.


    Theoretisch gezien stijgt de luchtgeluidsisolatie met 6 dB per verdubbeling van de oppervlaktemassa.  Voor de contactgeluidsisolatie is dit 9 dB.


    Een efficiëntere oplossing is het ontdubbelen van de massa's.


    Op contactgeluiden te isoleren plaatsen we een trillingsisolerende laag tussen de vloer en de chape. Dit is het principe van de zwevende dekvloer. Contactgeluid kan ook aan de bron gedempt worden door een zachte vloerbedding zoals tapijt in de zendruimte te plaatsen.


    Bij wanden maken we of een ontkoppelde voorzetwand in bestaande woningen, bij nieuwbouw metselt men 2 met een spouw tussen wanden. De spouw wordt opgevuld met mineralen wol en er bestaat geen enkel hard contact tussen de 2 spouwbladen. Dit is het principe van de ankerloze spouwmuur.

    akoestisch ontdubbelen

    Bron: praktijk van de geluidsisolatie - dr. ir. Filip J.R. Verbandt - 46° Hogere Cursus Akoestiek. https://www.eva-international.com/



    Een plafond dat opgehangen wordt aan akoestische plafondhangers is een ander voorbeeld van akoestische ontdubbeling.


    Een speciale techniek om de geluidsisolatie te verbeteren is de akoestische box-in-box constructie.



    Samenvattend kunnen we  stellen dat alle technieken die bijdragen tot een betere luchtgeluidsisolatie zoals voorzetwanden en ontkoppelde plafonds ook resulteren in een verminderede afstraling van contactgeluid.


    Omgekeerd geldt dit niet altijd. Zo heeft een dik tapijt een positieve impact op de contactgeluidsisolatie maar geen enkele impact op de luchtgeluidsisolatie.



    Geluid isoleren vs geluid absorberen


    • Geluid isoleren  = de geluidsoverdracht van de ene naar de andere ruimte beperken


     

      • Geluid isoleren vereist zware, luchtdichte materialen
        • Deze reflecteren geluid maar absorberen het niet


    • Geluid absorberen = het geluidsdrukniveau en de nagalmtijd in een ruimte verbeteren
      • Geluid absorberen lichte, poreuze materialen waar de lucht goed kan indringen.

    Verwarring


    Als je geluidsisolatie intypt in google krijg je voor 99% geluidsabsorberende materialen.


    Minerale wol absorbeert erg goed geluid, maar isoleert slechts enkele dB. Minerale wol is een thermisch isolerend product met geluidsisolerende eigenschappen maar zeker geen geluidsisolatie!


    Kleef noppenschuim tegen de muur en de geluidsoverdracht naar de naastliggen of bovenliggen ruimte blijft dezelfde, maar je zult wel een betere akoestiek krijgen in de zendruimte.


    Maar toch heeft de minerale wol een positieve invloed (tot 10 dB) als we een vrijstaande voorzetwand maken. Het woord vrijstaand is in de vorige zin enorm belangrijk. Van zodra er harde contacten zijn tussen de voorzetwand en de andere bouwelementen is de geluidsisolatiewinst beperkt.


    De minerale wol zorgt indirect voor een betere luchtgeluidsisolatie door:


    • het onderdrukken van de staan de golven in de spouw = positive invloed op de luchtgeluidsisolatie in de hoge frequenties
    • het zorgt er voor dat het verlies aan geluidsisolatie rond de massa/veer/massa-resonantiefrequentie minder erg is



    In een  akoestisch harde ruimte (weinig absorberend materiaal zoals een spanplafond) gaat de geluidsisolatie minder goed lijken dan ze in werkijkheid is. Omgekeerd is het wel dat in een akoestisch gedempte ruimte de geluidsisolatie beter gaat lijken dan ze is.

    Stappenplan akoestische isolatie



    • Stap 1: pak de bron aan


    De bron aanpakken is bijna altijd de goedkoopste en de meest efficiënte methode om geluidsoverlast te reduceren.


    Wanneer de bron een apparaat is kan je zoeken of er stillere apparaten op de  markt zijn. 


    Met de buren als voornaamste stoorbron kun je in overleg gaan en hopen dat ze hun gedrag gaan aanpassen.



    • Stap 2: hou het geluid daar waar het geproduceerd wordt


    Met een apparaat als geluidsbron waarvan geen stiller exemplaar op de markt is kun je het apparaat akoestisch gaan omkasten.


    Bij burenlawaai zou dit betekenen dat de geluidsisolatiewerken in hun woning worden uitgevoerd.



    • Stap 3: beperk de geluidsafstraling


    Wanneer stap 1 en 2 geen soelaas brengen dien je maatregelen te nemen in je eigen woning om de akoestische isoltie te verbeteren.


    Bij stap 3 is het belangrijk om bij het ontwerpen van de oplossingen om rekening te houden met:


    • De stoorbron
    • De randvoorwaarden die de woning stelt
    • Alle geluidstransmissiewegen
    • De akoestische comforteisen van de bewoners




    De stoorbron


    • Hebben we te maken met luchtgeluid of contactgeluid?
      • Zowel bij luchtgeluid als contactgeluid is akoestisch ontkoppelen belangrijk maar bij contactgeluid is de impact het grootst
      • Contactgeluiden kunnen zich ver in de gebouwstructuur voortplanten 
    • Het spectrum van de stoorbron
      • Laagfrequent contact- en luchtgeluid is altijd moeilijker te isoleren dan midden- of hoogfrequent geluid



    De randvoorwaarden die de woning stelt


    Elke woning is uniek en de ene woning stelt ons al voor grotere uitdagingen dan de andere.


    Voorbeelden:

    • Ramen en deuren die tot tegen een flankerende wand lopen waardoor er geen voorzetwand meer tegen die flankerende wand geplaatst kan worden
    • Het gebouwelement, bijvoorbeeld een houten verdiepingsvloer, kan de extra belasting niet dragen
    • EPB-eisen




    Rekening houden met alle transmissiewegen


    Er is niet alleen geluidstransmissie mogelijk via de wonignscheidende muren of vloeren maar ook via flankerende wegen.


    geluidsisolatie flankerende transmissie

    Op de afbeelding grenzen de zendruimte en de ontvangstruimte niet aan elkaar. Toch straalt het contactgeluid via flankerende wegen af in de zendruimte.


    De voetstappen brengen in de zendruimte op de eerste verdieping de vloerplaat aan het trillen.


    Deze trillingen worden overgebracht op de flankerende muur en deze wand straalt de voetstappen af in de zendruimte.


    Dit is de flankerende weg vloer zendruimte/flankerende weg ontvangstruimte.

    De voorzetwand op de afbeelding hiernaast heeft een positieve impact op de directe weg en 1 van de 3 flankerende wegen bij de bouwknoop vloerplaat/muur.


    De voorzetwand heeft geen impact op volgende  flankerende transmissiewegen:


    • Vloerplaat zendruimte/vloerplaat ontvangstruimte
    • Gemene muur zendruimte/vloerplaat ontvangstruimte


    Wanneer de bewoners hoge eisen stellen aan de geluidsisolatie is het vaak nodig om ook de flankerende wegen aan te pakken.

    geluidsisolatie flankerende overdracht

    Geluidsisolatie vereist altijd een goede lekdichtheid



    Elk luchtlek is een geluidslek



    Voorbeelden zijn:


    • De kier onder de voordeur/deuren slaapkamers
    • Opengaande delen van ramen waar de voegdichting onvoldoende wordt aangedrukt
    • Schuifraam met borstelsysteem
    • Een niet gepleisterde muur
    • ….


    Luchtlekken hebben een serieuze impact op de geluidsisolatie. Van zodra je meer dan 40 dB aan directe luchtgeluidsisolatie moet behalen is een goede lekdichtheid een absolute vereiste.



    % oppervlakte luchtlekken in de totale oppervlakte van het bouwelement en de maximaal bereikbare luchtgeluidsisolatie


    Uitgangspunt: zonder luchtlekken is de Rw van het bouwelement 60 dB (dit is een goede geluidsverzwakkingsindex) dan wordt dit met lekken:


    • maximaal 40 dB indien 0,01% van de oppervlakte een luchtlek vormt
    • maximaal 30 dB indien 0,1% van de oppervlakte een luchtlek vormt
    • maximaal 20 dB indien 1% van de oppervlakte een luchtlek vormt



    Niet elk luchtlek is een geluidslek


    Maak ik een gat van 50 cm² in een muur en hang ik er vervolgende een luchtdichte folie voor dan hebben we geen luchtlek meer maar wel nog altijd een groot geluidslek.

    De zwakste schakel bepaalt de samengestelde geluidsisolatie



    Als we de samengestelde geluidsisolatie van een muur + voorzetwand van 2.54 x 6m met een gewogen geluidsverzwakkingsindex van 60 dB nemen die we slechts tot tegen een bestaand verlaagd plafond laten lopen waardoor we met een akoestisch lek zitten.


    Laten we als oppervlakte van het lek 30 cm x 6 m neemen en dit een gewogen geluidsverwakkingsindex  van 45 dB toekennen dan krijgen we als samengestelde geluidsverzwakkingsindex van 54 dB.


    Voor wie het eens wil narekenen: -10xlog(((15.24/17.04x10^((-60)/10))+1.8/17.04x10^((-45)/10)))


    6 dB verlies door het akoesisch lek. De vooretwand zorgt voor een winst van 9 dB in plaats van 15 dB.


    Het heeft geen zin om dit lek te proberen compenseren door de voorzetwand performanter te maken.


    Als de we voorzetwand een nog bredere spouw geven en massafolies gebruiken dan kunnen we perfomantie van de basiswand+voorzetwand opdrijven tot 65 dB.


    De samengestelde geluidsisolatie wordt nu 54 dB.


    Het geld dat we uitgegeven hebben aan de massafolie is weggesmeten geld omdat we de zwakste schakel niet aangepakt hebben.


    Voor wie het eens wil narekenen: -10xlog(((15.24/17.04x10^((-65)/10))+1.8/17.04x10^((-45)/10)))



    Muren akoestisch isoleren


    Dan hebben we het meestal over vrijstaande voorzetwanden in stijl- en regelwerk.


    Met deze oplossing zijn direct geluidsisolatiewinsten tot meer dan 25 dB haalbaar

    Op de pagina "geluidsisolatie voor muren" lees je hier alles over

    Geluidsisolatie voor plafonds


    Dan hebben we het meestal over plafonds die met akoestische plafondhangers verbonden zijn met de verdiepingsvloer.


    Op de pagina "geluidsisolatie voor plafonds" lees  je hier alles over.

    Contactgeluidsisolatie vloer


    Een zwevende dekvloer zorgt ervoor dat de overdracht van zowel contactgeluid als luchtgeluid gereduceerd wordt.


    Er zijn droge zwevende dekvloeren waarbij er enkel plaatmateriaal gebruikt worden en traditionele zwevende vloeren met een zand/cement chape.


    Dunne akoestische ondervloeren hebben hun nut maar je kunt er niet echt voetstappen mij isoleren.

    Op de pagina "geluidsisolatie vloer" lees  je hier alles over.

    Box-in-box geluidsisolatie



    Een speciale techniek die vooral wordt toegpast in slaapkamers in woningen met veel flankerende geluidstransmissie in de akoestisch doos-in-doos.


    Alle muren worden voorzien van geluidsisolerende voorzetwanden en ook de vloeren en het plafond worden aangepakt.

    Op de pagina "box-in-box " lees  je hier alles over.

    Akoestische ontkoppelingsmaterialen voor vloeren, voorzetwanden en plafonds



    Zonder akoestische ontkoppeling werkt het massa/veer/masa-principe door de structurele overdracht niet zoals het theoretisch zou moeten.


    Zonder ontkoppeling geen goede geluidsisolatie.



    Onze uit voorraad leverbare ontkoppelingsmaterialen voor voorzetwanden

    Onze uit voorraad leverbare akoestische plafondhangers

    Onze uit voorraad leverbare ontkoppeling voor vloeren

    Conclusie


    Het verbeteren van de geluidsisolatie van je huis kan een groot verschil maken in je dagelijks leven. Met de juiste maatregelen en tips kun je genieten van rust en stilte in je eigen huis.


    Of je nu in een oud huis woont of in een appartementencomplex, er zijn altijd manieren om geluidsoverlast te verminderen. Volg de tips en trucs in dit artikel en verander je huis in een oase van rust.