horeca geluid beperken

horeca: geluid beperken


de akoestische capaciteit van een ruimte

Te veel lawaai en een slechte spraakverstaanbaarheid in restaurants en cafés wordt als storend ervaren.



Laat een slechte akoestiek uw klanten niet wegjagen. 


Indien u uw klanten een aangename akoestiek wil bieden mag de akoestische capaciteit van de ruimte niet overschreden worden.


De akoestische capaciteit is het maximaal aantal personen dat in een ruimte door elkaar mag praten  om nog een goede spraakverstaanbaarheid en akoestisch comfort te garanderen.



akoestische capaciteit = hoeveel gelijktijdige sprekers kan de ruimte aan?


In akoestisch slechte ruimtes gaan de sprekers steeds luider spreken (het Lombard-effect) om zich verstaanbaar te maken. Maar de spraakverstaanbaardheid blijft even slecht omdat de ratio signaal (spreker/ruis (achtergrondgeluid) niet veranderd.


Het gevolg is dat wanneer 4 mensen aan een tafel zitten en er in plaats van 1 spreker en 3 toehoorders het kleine groepje opbreekt en de tafelgenoten met de persoon die naast hen zit gaan converseren (2 sprekers en 2 toehoorders). Doordat het aantal sprekers verdubbelt stijgt theoretisch gezien het geluidsdrukniveau in de ruimte met 3 dB. Omdat de sprekers ook hun spreekvolume opdrijven stijgt het geluidsniveau in de ruimte eerder 6 dB per verdubbeling van het aantal sprekers.



parameter die de akoestische capaciteit bepaald: de hoeveelheid equivalente absorptieoppervlakte per spreker


Om het gemakkelijk te houden gaan we er even van uit dat enkel pratende klanten de geluidsbronnen zijn.


Wanneer de hoeveelheid equivalent absorptieoppervlak verdubbelt dan daalt theoretisch gezien het geluidsniveau met 3 dB. Omdat echter het omgekeerde Lombard-effect ook speelt gaan de sprekers minder luid spreken. In de praktijk daalt het geluidsniveau eerder met 6 dB per verdubbeling van het equivalente absorptieoppervlak.


Achtergrondmuziek en andere geluiden verhogen weliswaar het geluidniveau in de ruimte, maar om het gemakkelik te houden gaan we er geen rekening mee houden omdat we het niveau ervan moeilijk kunnen begroten. V


Van een spreker weten we dat het geproduceerde geluidsvermogen ongeveer 70 dB is. Muziek is moeilijk in te schatten. Wil de uitbater de muziek op een dusdanig niveau afspelen dat enkel nog kleine groepjes een intiem gesprek kunnen voeren of wordt de muziek op een niveau afgespeeld dat de klanten enkel nog in elkaars oor kunnen schreeuwen.


De akoestische kwaliteit in een horecazaak wordt bijna volledig gedetermineerd door de hoeveelheid absorberend oppervlak per sprekende klant.


Een raam openen  is een goede manier om het equivalent absorptieoppevlak te vergroten; absorptiecoëfficient van een open raam is 100%. Maar wat in de winter natuurlijk, om de geluidsuitstraling naar buiten nog maar eventjes te vergeten.



equivalent absorptieoppervlak berekenen


Neem een ruimte van 10 m x 5 m x 2,7 m.


  • vloer

parket met een gewogen absorptiecoëfficient 0,05

0.05 x 10 m x 5 m = equivalent absorptieoppervlak van de vloer = 2,5 m²


  • plafond

spanplafond met een gewogen absorptiecoëfficient 0.4

0,4 x 10 m x 5 m = equivalent absorptieoppervlak van 20 m²


  • wanden: gedeelte glas

20 m² glas met een gewogen absorptiecoëfficient van 0.05

0,05 x 20 m² = equivalent absorptieoppervlak van 1 m²


  • wanden: gedeelte stukwerk

61 m² met een gewogen absorptiecoëfficient van 0,05

0.05 x 61 m² = equivalent absorptieoppervlak van 3,05 m²


Totale equivalente absorptieoppervlakte in die ruimte = 2,5 m² + 20 m² + 1 m² + 3,05 m² = 26,55 m². 


De gemiddelde gewogen absorptiecoëfficient in die ruimte is: 26,55 m²/181 m² = 0,15.


 

eenvoudige methode om het equivalent absorptieoppevlak van een ruimte in te schatten = nagalmtijd meten


Er zijn genoeg apps beschikbaar om de nagalmtijd mee te meten. Zijn die 100% correct? Natuurlijk niet, maar ze zijn gratis en ze geven toch een goede indicatie. 


Als we nu in die ruimte een nagalmtijd van 0.8 seconden meten kunnen we de formule van Sabine gebruiken om het equivalt absorptieoppervlak in die ruimte te berekenen (hou er wel rekening mee dat elke persoon die tijdens de meting aanwezeig was in de ruimte telt voor 0.4 m² tot 0.5 m² absorptieoppervlak):


Sabine: nagalmtijd = 0.16 keer het volume van de ruimte delen door het equivalent absorptieoppervlak


nagalmtijd = 0,8 sec  / volume = 135 m³ / equivalent absorptieoppervlak = 27 m²


als we daar nog ,.5 m² voor de persoon die de meting uitvoerde van af trekken krijgen we een equivalent absorptieoppervlak van 26,5 m².



extra geluidsabsorptie aanbrengen = akoestische capaciteit van de ruimte verhogen


  • spraakverstaanbaarheid zal verbeteren (signaal-ruisverhouding bij spraak in rumoerige situaties)
  • het geluidsniveau zal verlagen



om de ruimteakoestiek te verbeteren door het geluidsniveau te reduceren en/of nagalm te beperken maken we gebruik van volgende materialen


    • poreuze absorbers


    Wrijving in de poriën van de  aborsbers zet luchttrillingen worden om in warmte. Om effficiënt te werken moet de dikte van de poreuze absorber minimaal 1/4 van de golflengte van de frequenties die je wilt dempen zijn.


    Als je geluid  met een frequentie van 500 Hz goed wil dempen dan moet de absorber minimaal (340/(500x4)) = 17 cm dik zijn. 


    Om minder dikke absorbers te gebruiken worden ze dikwijls op een zekere afstand van de achterliggende wand opgehangen.


    Vaak gebruikte absorbers zijn poreuze schuimen met een  textiellaag



    • plaatresonatoren


    Dit is een massa-veer systeem dat uit een plaat (hout of gipskarton) die voor een muur staat met een verende luchtlaag tussen de plaat en de muur bestaat. De invallende geluidsgolf brengt de plaat aan het trillen waardoor deze op de achterliggende luchtlaag gaat "veren". Bij de resonantiefrequentie straalt de plaat een geluidsgofl uit die in tegenfase is met de invallende geluidsgolf.


    • Helmholtzresonatoren


    Dit is een gaatjesplaat die voor een muur hangt waarbij de massa gevormd  wordt door luchtproppen in de  hals van de gaatjes en waarbij de achterliggende luchtlaag als veer fungeert.



    poreuze absorber